"Wolna Palestyna"?

Czy ci, którzy skandują "Wolna Palestyna", wiedzą, jakiej Palestyny oni się ​​domagają?
David Eisenberg

Na ulicach całego świata ludzie skandują "Wolna Palestyna". To hasło pojawia się na transparentach, jest udostępniane w milionach postów w mediach społecznościowych i rozbrzmiewa echem na demonstracjach. Znacznie rzadziej jednak zadawane jest pytanie: Co dokładnie mają one na myśli mówiąc o wolnej Palestynie?
Łatwiej jest powiedzieć, czemu się sprzeciwiamy, niż za czym się opowiadamy. Łatwiej jest opisać, co, niż powiedzieć jak. Hasło nie wymaga precyzji – jedynie kierunku i emocji. Ale jeśli hasło ma służyć jako podstawa żądań politycznych, to musi również znieść związane z tym pytania.
Wolna Palestyna ​​nie może być definiowana wyłącznie przez to, od czego ma być wolna. Musi być ona również definiowana przez to, do czego ma być wolna. Wolność to nie tylko to, kto sprawuje władzę, ale także to, jak ta władza jest sprawowana.
Społeczeństwo nie staje się wolne tylko dlatego, że konflikt się kończy. Wolność powinna oznaczać dla Palestyńczyków to samo, co dla wszystkich innych: prawo do życia wolnego od zagrożeń zewnętrznych i ucisku wewnętrznego.
Kiedy ludzie skandują "Wolna Palestyna", jaką wolność oni sobie wyobrażają? Jakie instytucje mają podźwignąć przyszłe społeczeństwo palestyńskie? W jaki sposób będą chronione prawa i wolności jednostki? Hasło mówi nam, co ludzie chcą osiągnąć, ale rzadko mówi w jaki sposób.
Żadna próba odpowiedzi na te pytania nie może pomijać Hamasu.
Od 2007 roku Hamas rządzi Strefą Gazy. Organizacja ta stłumiła opozycję polityczną, ograniczyła wolności polityczne i rządziła bez demokratycznych wyborów. Dysydenci byli więzieni, a krytyka pociągała za sobą poważne konsekwencje.
Kiedy IS (Państwo Islamskie) kontrolowało duże obszary Syrii i Iraku, to opinia publiczna otrzymywała obszerne informacje na temat jego przywództwa, ideologii, finansowania, propagandy, rekrutacji i metod rządzenia. Zrozumieliśmy, jak funkcjonuje ta organizacja i jak żyją ludzie pod jej rządami. Ten poziom obserwacji stał się naturalną częścią historii.
Obecnie relacje z Gazy są słusznie zdominowane przez wojnę, ofiary cywilne i katastrofę humanitarną. Jednocześnie pytania o to, jak Hamas rządzi Gazą, sprawuje władzę, traktuje przeciwników politycznych i kształtuje codzienne życie, często zajmują znacznie mniej miejsca w szerszej narracji. Jednak dla każdego, kto próbuje zrozumieć, co tak naprawdę oznaczałaby wolna Palestyna, te pytania są fundamentalne.
Dlaczego więc stałe obserwacje tego, jak Hamas rządzi Gazą, tak rzadko stają się centralnym elementem szerszej debaty publicznej?
Dlaczego dogłębne analizy przywództwa Hamasu, jego finansowania i struktury władzy cieszą się stosunkowo niewielkim zainteresowaniem?
Dlaczego tak rzadko słyszymy historie o Palestyńczykach żyjących pod rządami Hamasu?
Istnieje tu jeszcze jedna niekonsekwencja. Hamas jest czasami przedstawiany jako wyraz woli mieszkańców Gazy, jako ruch oporu cieszący się poparciem społecznym. W innych przypadkach, kiedy dyskutuje się nadużycia tej organizacji wobec własnego narodu, jest ona nagle przedstawiana jako coś odrębnego od ludności. Hamas staje się wszechobecny jako symbol, a jednocześnie dziwnie nieobecny jako rządząca władza.
Te dwa wizerunki nie mogą być jednocześnie prawdziwe. Albo Hamas reprezentuje mieszkańców Gazy, w którym to przypadku jego rządy i działania powinny być oceniane jak każdy inny rządzący organ. Albo Hamas nie reprezentuje Gazy, w którym to przypadku mieszkańcy Gazy są także jego pierwszymi ofiarami. W obu przypadkach odpowiedzialność Hamasu i realia życia pod jego rządami powinny być integralną częścią każdej poważnej dyskusji o wolnej Palestynie.
Nie mówię tu o zmniejszeniu troski o Palestynę. Wręcz przeciwnie. Wzywam do większej przejrzystości. Wszyscy ci, co domagają się wolnej Palestyny, powinni być także w stanie wyjaśnić, jakiej wolności pragną, jakie społeczeństwo mają nadzieję zbudować i jak ludzie będą mogli żyć wolni od zewnętrznych zagrożeń i wewnętrznego ucisku.
Jeśli nigdy nie będziemy zadawać tych pytań, to to hasło ryzykuje pozostać tylko hasłem, podczas gdy tak naprawdę potrzebna jest wizja.

Polskie tłumaczenie Alex Wieseltier