Upadek mitu

Upadek mitu amerykańskiej pomocy dla Izraela
Joshua Hoffman, Future of Jewish, Listopad 2026

Ogłoszenie przez prezydenta Trumpa decyzji o zakończeniu do 2026 roku amerykańskiej pomocy wojskowej dla Izraela – wynoszącej obecnie 4 miliardy dolarów rocznie – choć początkowo może niepokoić, w rzeczywistości stanowi strategiczny atut dla izraelskiej suwerenności.
Choć wsparcie to wzmocniło bezpieczeństwo Izraela, znaczna jego część (zwłaszcza 3,3 miliarda dolarów w ramach programu Foreign Military Financing) będzie wydana na sprzęt produkcji amerykańskiej, co w praktyce stanowi dotację dla amerykańskiego przemysłu obronnego.
Stany Zjednoczone również czerpią z tego wymierne korzyści: poprzez wymianę danych wywiadowczych, wspólne prace badawczo-rozwojowe, dostęp do izraelskich innowacji, a także dzięki rozwiązaniom sprawdzonym w warunkach bojowych.
Przedstawianie Izraela jako państwa zależnego, które jedynie "obciąża" amerykańskie zasoby, jest nieprawdziwe i szkodliwe zarówno w wymiarze strategicznym, jak i politycznym.
Zakończenie pomocy mogłoby natomiast stanowić historyczny krok w stronę pełnej niezależności Izraela oraz bardziej zrównoważonego i dojrzałego sojuszu.
Amerykańska pomoc wojskowa dla Izraela ma swoje koszty. Uzależnienie od finansowania z USA wpływa na to, jak Izrael kupuje uzbrojenie, produkuje, inwestuje w technologie i rozwija krajowy przemysł obronny.
Porozumienie z 2016 roku zakładało przekazanie 38 miliardów dolarów w ciągu 10 lat, jednocześnie stopniowo ograniczając możliwość wykorzystywania tych środków na zakup produktów wytworzonych w Izraelu, co w praktyce ukierunkowało zakupy na zagranicznych producentów.
Choć pomoc ta pozwala Izraelowi uwolnić zasoby na badania i rozwój oraz tworzenia resurs korzystnych dla obu państw, to pogłębia ona jednocześnie jego uzależnienie produkcyjne i daje Waszyngtonowi narzędzie nacisku poprzez kontrolę nad dostawami lub nakładanie ograniczeń.
Interesy USA i Izraela często są zbieżne, ale nie identyczne; decyzje, z którymi Waszyngton może zwlekać, dla Izraela bywają pilne. Izrael powinien słuchać swoich sojuszników, lecz nie powinien mylić przyjaźni z uzależnieniem od ich zgody.
Podstawowym celem syjonizmu było zapewnienie Żydom samostanowienia po wiekach narażenia na wpływy obcych władców i rządów. Historia narodu żydowskiego pokazuje, że społeczności niezdolne do samodzielnego zapewnienia sobie bezpieczeństwa pozostają zależne od decyzji innych.
Państwo Izrael nie powstało po to, by zastąpić zależność od mocarstw europejskich zależnością od amerykańskiej pomocy, lecz po to, by uzyskać rzeczywistą autonomię w kształtowaniu własnej przyszłości.
Wczesna historia Izraela potwierdza tę tezę. W 1948 roku, w obliczu inwazji i braku dostaw broni z USA (objętych amerykańskim embargiem), Izrael zdołał przetrwać. Podobnie w 1967 roku, podczas wojny sześciodniowej, odniósł on zwycięstwo mimo nałożonego przez Francję embarga na broń.
Największe osiągnięcia Izraela, wliczając w to zaawansowane siły zbrojne, rozbudowane służby wywiadowcze, rozwinięty sektor technologiczny oraz innowacyjne społeczeństwo, wynikły z narodowej determinacji, by przetrwać dzięki własnym siłom, a nie dzięki obfitym zasobom zewnętrznym.
Pojawia się zatem pytanie: dlaczego naród zbudowany na tak silnym fundamencie samodzielności miałby pozostawać w dużej mierze zależny od zagranicznej pomocy wojskowej?
Izrael przeszedł głęboką transformację od zubożałego, oblężonego, nowo narodzonego państwa, absorbującego uchodźców w roku 1948, do zaawansowanego technologicznie kraju liczącego ponad 10 milionów mieszkańców i wartego 720 miliardów dolarów w 2026 roku.
Jego eksport obronny osiągnął 19,2 miliarda dolarów w 2025 roku. To prawie pięciokrotnie więcej niż 3,8 miliarda dolarów otrzymywanej przez USA pomocy wojskowej, co odzwierciedla globalny popyt na systemy obrony przeciwrakietowej, nadzoru, radarów i walki elektronicznej.
Poza obronnością, izraelskie innowacje napędzają ogromne inwestycje zagraniczne. 22 miliardy dolarów tylko w tym roku i 72 miliardy dolarów w wysoko profilowych inwestycjach w 2025 roku.
Biorąc pod uwagę tę dojrzałość gospodarczą i technologiczną, relacje bezpieczeństwa między USA a Izraelem, zaprojektowane pierwotnie dla wrażliwego, ubogiego w zasoby państwa, zasługują na ponowną ocenę, odzwierciadlającą rolę Izraela jako globalnego eksportera i lidera w dziedzinie zaawansowanych technologii wojskowych.
Wygaśniecie pomocy wojskowej nie musi oznaczać odejście od sojuszu amerykańsko-izraelskiego, ponieważ oba państwa mają własne przekonujące powody, by to partnerstwo utrzymać.
Izrael oferuje wywiad, innowacje technologiczne, wiedzę wojskową i strategiczną obecność regionalną, podczas gdy Stany Zjednoczone zapewniają technologię, produkcję wojskową i wsparcie dyplomatyczne.
Zamiast relacji opartych na dobroczynności, partnerstwo handlowe i strategiczne byłoby korzystniejsze dla obu stron. Oba państwa mogą angażować się w zakupy broni, wspólne badania, współpracę w zakresie obrony przeciwrakietowej i wymianę informacji wywiadowczych, opartych na wzajemnych interesach.
Chociaż przejście na płatne systemy uzbrojenia nie wyeliminuje wszelkiej zależności, choćby z powodu istoty zezwoleń na eksport i łańcuchów dostaw, Izrael powinien postawić na krajową produkcję i alternatywnych dostawców, by zapewnić sobie większą autonomię. Poza tym, sojusze umacniają się, kiedy każdy naród jest oceniany za swój wkład, a nie definiowany przez dopływy pomocy.
Wygaśniecie amerykańskiej pomocy wojskowej dla Izraela mogłoby przynieść korzyści amerykańskim Żydom, bo ta pomoc była często używana jako argument polityczny do krytykowania wydatków zagranicznych i oskarżania Stanów Zjednoczonych o współudział w działaniach Izraela, lub podsycania antysemickich teorii spiskowych. Choć ta pomoc wojskowa służy również interesom USA, a znaczna jej część jest wydatkowana na terenie Stanów Zjednoczonych, to fakty te bywają pomijane.
Zaprzestanie wojskowego wsparcia nie wyeliminuje antysemityzmu, ale mogłoby ograniczyć jeden z wygodnych sposobów przedstawiania Izraela jako finansowego obciążenia.
Pro izraelskie działania powinny bardziej koncentrować się na jego bezpieczeństwie, sile, dobrobycie, jego niezależności oraz zdolności do zapewnienia przyszłości narodowi żydowskiemu, a nie na samym pakiecie pomocy.
Bez kampanii na rzecz utrzymania pomocy wojskowej, amerykańscy Żydzi mogliby się skupić na dyplomacji, współpracy gospodarczej i technologicznej, rozwoju swojej społeczności, żydowskiej edukacji oraz zacieśnianiu więzi z Izraelem. Ich relacja z Izraelem powinny być czymś znacznie głębszym niż coroczna debata budżetowa.
Choć Ameryka była kluczowym sojusznikiem Izraela, wdzięczność za to nie powinna oznaczać trwałej zależności. Prawdziwe partnerstwo oznacza, że ​​Izrael stał się wystarczająco silny, by stać się niezależnym. Fakt, który oba narody powinny uznać.
Oświadczenie Trumpa, że ​​Izrael może samodzielnie decydować o swoich zakupach militarnych, jest ważne, bo potwierdza, że państwo żydowskie, niecałe osiemdziesiąt lat po swoim utworzeniu, jako następstwo Holokaustu, osiągnęło autentyczną suwerenność. .
Przemiana Izraela z rozproszonego, prześladowanego narodu w kwitnący naród zdolny do samoobrony, innowacji i przyczyniania się do bezpieczeństwa regionalnego jest niezwykła.
Prawdziwa niepodległość oznacza podejmowanie decyzji w oparciu o interesy obywateli, obronę bez względu na okoliczności międzynarodowe i przyjęcie ostatecznej odpowiedzialności za przetrwanie państwa. To spełnia wielowiekowe żydowskie dążenie do samostanowienia niezależnego od decyzji obcych stolic.
Największym darem Ameryki dla Izraela nie jest pomoc finansowa, ale uznanie, że Izrael już jej nie potrzebuje i umożliwienie państwu żydowskiemu by udowodnił swoją pełną autonomię.

Polskie tłumaczenie i kompilacja Alex Wieseltier

https://www.futureofjewish.com/p/the-biggest-myth-about-us-aid-to