Postawa anty-Netanjahu

20-11-2026

Postawa anty-Netanjahu nie jest politycznym argumentem
Joshua Hoffman, "Future of Jewish"

Sprzeciw wobec Benjamina Netanjahu stał się swego rodzaju tożsamością polityczną.
Dla niektórych stanowi on wręcz cały światopogląd. Jeśli zapytać ich o wizję przyszłości Izraela, odpowiedź często sprowadza się do dwóch słów: "nie Bibi".
W porządku. Istnieją uzasadnione powody, by sprzeciwiać się Netanjahu. Problem polega jednak na tym, że bycie przeciwko jakiemuś politykowi nie mówi nam, za czym dana osoba się opowiada.
Usunięcie polityka z urzędu to cel polityczny, a nie filozofia rządzenia. Dowiadujemy się dzięki temu jedynie, kogo ktoś nie chce widzieć na czele państwa, ale nie dowiadujemy się prawie niczego o tym, w jakim kierunku dany kraj powinien według tej osoby zmierzać.
Demokracje powinny opierać się na ideach i zasadach, a nie na osobistych animozjach – tymczasem dziś tożsamość polityczna częściej wynika z tego, komu ktoś się sprzeciwia, niż z tego, w co wierzy.
Ta sprzeczność jest szczególnie wyraźna w Izraelu, gdzie prezydent Herzog powierzył Gadiemu Eisenkotowi z partii "Jashar" misję sformowania nowego rządu, po tym jak uzyskał on szersze poparcie w Knesecie (67 głosów wobec 46 dla Netanjahu).
Choć awans Eisenkota może oznaczać koniec trzydekadowej dominacji Netanjahu i odzwierciedla społeczne pragnienie zmiany, to istotne zwroty w polityce, zwłaszcza w kwestiach bezpieczeństwa narodowego, są mało prawdopodobne.
Obaj liderzy sprzeciwiają się obecnie powstaniu państwa palestyńskiego, domagają się demilitaryzacji i rozwiązania struktur Hamasu w Strefie Gazy, opowiadają się za działaniami militarnymi mającymi zapobiec uzyskaniu przez Iran zdolności nuklearnych, popierają utrzymanie izraelskiej kontroli nad bezpieczeństwem w kluczowych obszarach, akceptują operacje transgraniczne oraz wspierają dalszy rozwój osadnictwa w Judei i Samarii. Różnice między nimi dotyczą głównie sposobu realizacji działań, a nie samych celów nadrzędnych.
Zastąpienie Netanjahu Eisenkotem nie oznacza fundamentalnej zmiany ideologicznej w Izraelu. Doktryna bezpieczeństwa, stanowisko wobec państwowości palestyńskiej czy ogólna strategia pozostają w dużej mierze niezmienne.
Fakt, że Eisenkot pełnił funkcję szefa sztabu Sił Obronnych Izraela (IDF) za rządów Netanjahu, a następnie zasiadał w jego gabinecie wojennym, świadczy o głębokiej ciągłości w myśleniu o bezpieczeństwie narodowym.
Choć obaj politycy różnią się w istotnych kwestiach wewnętrznych, takich jak niezależność sądownictwa, sprawiedliwy podział obowiązków w ramach poboru do wojska czy planowanie przyszłości Strefy Gazy po zakończeniu wojny, to sam sprzeciw wobec Netanjahu nie stanowi spójnego programu politycznego.
Poważna debata musi koncentrować się na konkretnych propozycjach, a nie na podziałach opartych na osobistych antypatiach.
Co istotne, wartość danego pomysłu zależy od jego merytorycznej treści, a nie od tego, kto go popiera: poparcie ze strony Netanjahu nie dyskwalifikuje polityki, tak samo jak poparcie ze strony Eisenkota nie czyni jej automatycznie słuszną.
Izrael nie jest odosobniony w doświadczaniu polaryzacji politycznej, która koncentruje się wokół sprzeciwu wobec konkretnej postaci, podobnie jak ma to miejsce w amerykańskiej polityce w odniesieniu do Donalda Trumpa.
Wielu Amerykanów wykształciło tożsamość opartą na antytrumpizmie, która często bierze górę nad konkretnymi poglądami politycznymi. Mimo to, wielu wyborców przeciwnych Trumpowi popiera rozwiązania z nim kojarzone, na przykład zaostrzenie kontroli granic czy deportację nielegalnych imigrantów, bo sprzeciwiają się raczej jego metodom działania niż samym założeniom politycznym.
Zjawisko to jest widoczne w wielu kwestiach: sprzeciw wobec Trumpa nie musi oznaczać sprzeciwu wobec jego polityki. Jednak w dyskursie politycznym poparcie dla działań Trumpa bywa często utożsamiane z osobistą lojalnością wobec niego.
Prowadzi to do sytuacji, w której ludzie odrzucają pewne pomysły tylko dlatego, że kojarzą się one z Trumpem, a nie dlatego, że są one merytorycznie błędne. Takie podejście utrudnia skuteczne sprawowanie rządów.
Budowanie ruchów politycznych w oparciu o sprzeciw wobec jednej osoby, na przykład Netanjahu, jest rozwiązaniem wadliwym, ponieważ łatwiej jest zjednoczyć się przeciwko wspólnemu wrogowi niż wokół wspólnego programu.
Najnowsze wybory w Izraelu dobrze to ilustrują: blok Eisenkota uzyskał rekomendacje 67 deputowanych (w tym 19 z partii arabskich) do sformowania rządu, jednak w ramach tej koalicji brakuje porozumienia co do sposobu sprawowania władzy.
Podziały ideologiczne, między ugrupowaniami takimi jak prawicowa frakcja Awigdora Liebermana a lewicowym ruchem HaDemokratim, czy też między partiami arabskimi a żydowskimi partiami syjonistycznymi, stanowią poważne wyzwanie.
Próby Eisenkota, by załagodzić te różnice poprzez odwołanie się do fundamentalnych zasad, takich jak uznanie Izraela za żydowską demokrację czy likwidacja Hamasu, napotykają opór.
Nawet jeśli uda się powołać rząd, głębokie rozbieżności w kwestiach politycznych (na przykład reforma sądownictwa czy kwestia osiedli) pozostaną nierozwiązane.
Pod nieobecność Netanjahu, który dotychczas stanowił czynnik jednoczący, konflikty te mogą przybrać na sile, stawiając przywództwo Eisenkota przed trudną próbą.
Wyborcy, którzy chcą zastąpić Netanjahu, powinni domagać się czegoś więcej niż tylko obietnicy zmiany – potrzebują konkretnych planów.
Kluczowe pytania, na które muszą odpowiedzieć potencjalni przywódcy, tacy jak Eisenkot, dotyczą strategii wobec Hamasu, irańskiego programu nuklearnego, Strefy Gazy, relacji z USA, kosztów utrzymania, obciążeń dla rezerwistów Sił Obronnych Izraela (IDF), poboru ultraortodoksów oraz podziałów społecznych.
Co najważniejsze: w jaki sposób zamierzają pogodzić wspólną politykę bezpieczeństwa ze sprzeciwem potencjalnych koalicjantów? Zdolności przywódcze należy oceniać przez pryzmat tych merytorycznych kwestii, a nie jedynie poprzez stosunek do Netanjahu. Mimo podziałów politycznych, w Izraelu istnieje szeroki konsensus strategiczny w sprawach bezpieczeństwa, suwerenności i przetrwania – konsensus, który wykracza poza podziały partyjne i na którym warto budować.
Przyszły premier musi umieć odróżnić sukcesy Netanjahu od jego porażek, aby móc skutecznie prowadzić Izrael naprzód, zamiast automatycznie kwestionować każde działanie swojego poprzednika.
Zasada ta odnosi się również do Trumpa, Bidena i właściwie każdego innego polityka w funkcjonującej demokracji.
Przeciwników politycznych należy oceniać na podstawie głoszonych przez nich idei, podejmowanych decyzji oraz osiąganych rezultatów, a nie tylko na podstawie tego, kogo popierają lub zwalczają.
Bycie przeciwnikiem Netanjahu nie czyni nikogo automatycznie osobą mającą rację – tak samo, jak bycie jego zwolennikiem nie oznacza, że ​​ktoś musi się mylić.
Jeśli Eisenkot zostanie kolejnym premierem Izraela, jego sukces nie będzie mierzony tym, jak bardzo odetnie się od Netanjahu. Będzie on mierzony tym, czy pod jego rządami Izrael stanie się bezpieczniejszy, silniejszy, bardziej zamożny i bardziej zjednoczony.
Izraelczycy mogą być gotowi, by zostawić erę Netanjahu za sobą. Jednak odejście od konkretnego polityka to nie to samo, co rozwój całego kraju.
Na tym właśnie polega różnica między wygraniem wyborów a skutecznym sprawowaniem rządów.

Kompilacja i tłumaczenie Alex Wieseltier

https://www.futureofjewish.com/p/anti-netanyahu-is-not-a-political? 

Share
Alex Wieseltier - Uredte tanker
Alle rettigheder forbeholdes 2019
Drevet af Webnode Cookies
BYGGET MED WEBNODE Kan du lide denne blog? Start din egen i dag. Kan du lide denne blog? Start din egen i dag. Vælg et design, skriv med hjælp fra den indbyggede AI, og udgiv. Helt uden kodning.