Jidysz

2020-03-21

What are some famous Yiddish sayings?
Gil Yehuda, Quora

Jidysz jest bardzo wyrazistym językiem pełnym barwnych i kulturowych idiomów, głównie tych z czasów głównie utraconych. Jest to język wywodzący się z języka niemieckiego i hebrajskiego - w zależności od stylu może mieć także wpływy polskiego, litewskiego i aramejskiego.
Podam tutaj dwie kategorie wyrażeń, które warto poznać
1. Słowa
2. Wyrażenia docinków lub rozżalenia
Oto słowa, które warto znać (użyję tłumaczenia potocznego, a nie dosłownego)
zaj gezund == bądź zdrów
mazel tov == gratulacje (technicznie hebrajskie, nie jidysz)
szlep == taszczyć
szep nachys == czerpać dumę z osiągnięć innych osób
menczlichkajt == człowieczeństwo, godność
Oj giewalt! == O cholera! (w nieprzyjemnych okolicznościach)
chucpa == tupet lub bezczelne zachowanie
jente == rozmowna kobieta, plotkarka
nosz == jeść byle co
czoczkies == duperelki
tuches == tyłek
• curys == problemy, nieszczęścia
Mama-loshen==język mamy (język którym mówiła do ciebie)
a mechaye!==przyjemnie, cudownie!
szpil == gra, sztuka lub akt
• sznor == żebrać, zwędzić
kwacz == narzekanie
garnisz == nic
bissel, klajn == trochę, mało
szejne == ładna
kloc, szlemiel, szlimazel == niezdarny lub pechowy.
Jak mówi przysłowie, szlemiel to facet, który zawsze rozlewa zupę. Szlimazel to facet, na którego tę zupę rozlano.
verkakte == spieprzone, zły pomysł
kajne hore == na psa urok (odpukać)
hajmisz == czuć się jak w domu
• traif == niekoszerne, nielegalne
meszugene == głupi
goilem == bezmózgowiec
bobe majse == bajka (babskie gadanie)
glik == szczęście, powodzenie
• umglik == nieszczęście
megillah == zwoj, długawa historia
Mojsze Kapojr = chłopak na opak

Język i kultura jidysz maja dryg do dobrych docinków. Oto kilka smacznych, a także kilka ładniejszych fraz.
Ale cajn zoln baj im arojsfalen, not ajner zol im blajben ojf canjwejtung. == Żeby mu wszystkie zęby wypadły, z wyjątkiem tego, który go boli.
Wi cu derlejb ich im szojn cu begruben. == Obym żył wystarczająco długo, żeby go pochować.
Migulgl zol er fern in henglajter, baj tag zol er hengen, un baj nacht zol er brenen. ==Bodaj on się zamienił w żyrandol i wisiał w dzień a palił się w nocy.
Chazer blajbt chazer ==Świnia pozostanie świnią
Frum dajn maul cu Gott's ojren == Z twoich ust do Boskiego ucha.
Gezund wi a ferd == Zdrów jak koń
Hok mir niszt kajn Chajnik == Nie bądź nudny, nie dręcz mnie
A loch in kop == Dziura w głowie (jak w ... "Potrzebne mi to jak loch in kop")
Er blondzhet zich in wald. Ruf di policaj! == Zabłądził w lesie. Dzwoń na policję! (Jak ktoś plecie androny)

Polskie tłumaczenie Alex Wieseltier

Alex Wieseltier - Uredte tanker
Alle rettigheder forbeholdes 2019
Drevet af Webnode
Lav din egen hjemmeside gratis!